kalogiros logo

Λάμπρος Α. Καλόγηρος

Αλλεργιολόγος

Τι είναι η αλλεργία;

02/04/2020
Lampros A. Kalogiros

Ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι τις τελευταίες δεκαετίες πάσχουν από ένα ή περισσότερα αλλεργικά νοσήματα. Οι εκδηλώσεις των νοσημάτων αυτών στον άνθρωπο παρατηρούνται ολοένα και συχνότερα, και πλέον σταδιακά όλοι υποψιάζονται μια πιθανή αλλεργία. Παρόμοια ή και ίδια, όμως, συμπτώματα, μπορεί να εμφανιστούν και σε άλλα νοσήματα, με αποτέλεσμα συχνές παρερμηνείες. Βασικά ερωτήματα σχετικά με το τι είναι η αλλεργία και πως μπορεί να εκδηλωθεί ανακύπτουν, πλέον πολύ συχνά.

Πότε, όμως, πρόκειται για αλλεργία και πότε όχι; Για να τεθεί η διάγνωση μιας αλλεργικής νόσου, πρέπει να υπάρχει μία αιτιολογική συσχέτιση των συμπτωμάτων με ένα αλλεργιογόνο.  Και αυτή η συσχέτιση να επάγεται μέσω ενός ειδικού ανοσολογικού μηχανισμού. Συνεπώς, ένα θετικό “αλλεργικό τεστ” δεν σημαίνει απαραίτητα και αλλεργία. 

Η λέξη “αλλεργία” δεν υπήρχε μέχρι το 1906

Η λέξη αλλεργία, όσο συχνή και αν είναι στις μέρες μας, πρωτοεμφανίσθηκε μόλις το 1906, στη Βιέννη. Ένας νέος -τότε- παιδίατρος, ο Clemens von Pirquet, τη συνέθεσε για να εκφράσει την άποψη πως το ανοσοποιητικό μας σύστημα δεν αφορά αποκλειστικά  και μόνο την αντιμετώπιση νοσημάτων. Είχαν προηγηθεί αναφορές πως κάποια παιδιά με διφθερίτιδα, στα οποία χορηγήθηκε ορός αντιτοξίνης αλόγου, παρουσίαζαν άσχετες με τη νόσο, ανεπιθύμητες αντιδράσεις. Για αυτή, λοιπόν, την τροποποιημένη (ή διαφορετική) αντίδραση του οργανισμού, ο von Pirquet πρότεινε τον όρο “αλλεργία”. Ετυμολογικά, ο όρος προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις “άλλος” (= διαφορετικό) και “έργον” (= δράση)

Τι είναι αλλεργία και τι η ατοπία;

Με ποιο τρόπο μπορεί, λοιπόν, κάποιος να περιγράψει την αλλεργία; Συνοπτικά, μία αλλεργική αντίδραση συμβαίνει όταν ο ανθρώπινος οργανισμός αντιδρά σε ουσίες που φυσιολογικά είναι αβλαβείς για τους περισσότερους. Οι ουσίες αυτές ονομάζονται αλλεργιογόνα και μπορεί να βρίσκονται σε τροφές, σε φάρμακα, στα δηλητήρια των υμενοπτέρων σε γύρεις, σε μύκητες, στα ακάρεα της οικιακής σκόνης αλλά και σε ζώα.

Η ατοπία, από την άλλη, είναι μία γενετική προδιάθεση για την παραγωγή ειδικών αντισωμάτων έναντι αλλεργιογόνων. Η προδιάθεση αυτή αρκετά συχνά -μα όχι πάντα- θα οδηγήσει στην εμφάνιση ενός ή περισσοτέρων αλλεργικών εκδηλώσεων, μετά από έκθεση σε ένα αλλεργιογόνο. 

Πότε θα υποψιαστώ πως έχω αλλεργία;

Με βάση τα παραπάνω, μπορεί κάποιος να προσεγγίσει τα αλλεργικά νοσήματα, μέσα από τα συμπτώματα που τα χαρακτηρίζουν. Έτσι, κάποιες από τις συχνότερες εκδηλώσεις που μπορεί να εμφανιστούν σε μία αλλεργική αντίδραση είναι:

  • από το αναπνευστικό: 
    • ρινίτιδα: ρινική συμφόρηση (μπούκωμα), βήχας, πταρμοί (φταρνίσματα), κνησμός (φαγούρα) σε μύτη, υπερώα
    • επιπεφυκίτιδα: κνησμός επιπεφυκότων, ερυθρότητα και δακρύρροια
    • άσθμα: δύσπνοια, βήχας, συριγμός (σφύριγμα) στην αναπνοή, αίσθημα “βάρους” στο στήθος.
  • δερματικές εκδηλώσεις:
    • κνησμός, ερυθρότητα, κνιδωτικά εξανθήματα (“πετάλες”, εικόνα που μοιάζει με χάρτη στο σώμα), αγγειοοίδημα (πρήξιμο) σε χείλη, βλέφαρα, παλάμες ή γεννητικά όργανα. 
    • Επίσης, εκζεματικές βλάβες (ατοπική δερματίτιδα) με ξηροδερμία και πορεία εξάρσεων και υφέσεων
    • Άλλες εμμένουσες δερματοπάθειες όπως η εξ’ επαφής αλλεργική δερματίτιδα, αλλά και σπανιότερες αντιδράσεις, συνήθως λόγω φαρμακευτικής αλλεργίας.
  • συμπτώματα από το γαστρεντερικό 
    • δυσφαγία, εμετοί, διαρροϊκές κενώσεις, που συχνότερα θα συμβούν στα πλαίσια ενός επεισοδίου αναφυλαξίας.
  • συστηματικές αναφυλακτικές αντιδράσεις:
    • Οι αντιδράσεις αυτές εμφανίζονται άμεσα -συνηθέστερα εντός λεπτών ή ώρας - από την έκθεση σε αλλεργιογόνο και εκδηλώνονται αιφνιδίως με συμπτώματα από πολλά συστήματα και όργανα. H αναφυλαξία αποτελεί μία δυνητικά επικίνδυνη για τη ζωή αντίδραση, η οποία θα πρέπει να αντιμετωπίζεται άμεσα. Τα συχνότερα υπεύθυνα αλλεργιογόνα είναι τροφές, φάρμακα ή δηλητήρια υμενοπτέρων, όπως οι μέλισσα και οι σφήκες.

Πως μπορώ να είμαι βέβαιος για το εάν έχω αλλεργία;

Σε κάθε περίπτωση, οι εκδηλώσεις των αλλεργικών νοσημάτων δε εξαντλούνται στην παραπάνω -συνοπτική- αναφορά. Παράλληλα, πολλά από τα συμπτώματα αυτά εμφανίζονται και σε άλλα, άσχετα με τα αλλεργικά νοσήματα. Ο ασθενής με συμπτώματα που πιθανώς υποδηλώνουν αλλεργία θα πρέπει να εξετάζεται προκειμένου να τεκμηριωθεί η ύπαρξη ειδικού ανοσολογικού μηχανισμού. Ενημερωθείτε από τον Ιατρό σας, προκειμένου να αποφεύγεται η υπερ- ή υπό- διάγνωση των αλλεργικών νοσημάτων.

Ίσως σας ενδιαφέρουν

Περισσότερα Άρθρα

Επικοινωνήστε μαζί μας

Προγραμματίστε την επίσκεψη σας στο Ιατρείο
Στείλτε το μήνυμα σας
Επικοινωνία
Copyright 2017 - 2020 Lampros A. Kalogiros
linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram