kalogiros logo

Λάμπρος Α. Καλόγηρος

Αλλεργιολόγος

Δερματικές δοκιμασίες δια νυγμού

11/07/2020
Lampros A. Kalogiros

Οι δερματικές δοκιμασίες (αλλεργικά τεστ) είναι ένα σημαντικό εργαλείο στη διάγνωση πολλών από τα αλλεργικά νοσήματα. Αν και υπάρχουν διαφορετικές κατηγορίες δερματικών δοκιμασιών, όπως οι ενδοδερμικές ή οι δοκιμασίες επικόλλησης (patch tests), οι συχνότερα χρησιμοποιούμενες είναι οι δοκιμασίες δια νυγμού. 

Οι δερματικές δοκιμασίες δια νυγμού (skin prick tests) είναι μία απλή στη διενέργεια (αλλά συχνά απαιτητική στην αξιολόγηση), ασφαλής και ανώδυνη διαγνωστική μέθοδος. Όπως κάθε τέτοια, έχει ενδείξεις, πλεονεκτήματα, αλλά και συγκεκριμένους περιορισμούς.

Υπάρχει ειδική προετοιμασία πριν τις δερματικές δοκιμασίες;

Οι βασικοί περιορισμοί πριν τη διενέργεια αλλεργικών τεστ αφορούν συνήθως φάρμακα, τα οποία ο ασθενείς λαμβάνει για άλλες παθήσεις. Τα συχνότερα εμπλεκόμενα φάρμακα είναι τα: 

  • αντιισταμινικά (τοπικά ή από του στόματος)
  • κορτικοστεροειδή (τοπικά δερματικά σκευάσματα)
  • αντικαταθλιπτικά (όπως βενζοδιαζεπίνες, τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά κ.α.)
  • τοπικοί αναστολείς της καλσινευρίνης 
  • μονοκλωνικά αντισώματα (ομαλιζουμάμπη)

Ανάλογα με την αγωγή που λαμβάνει ο ασθενής, θα πρέπει να γίνεται διακοπή των παραπάνω φαρμάκων για κάποιες ημέρες (π.χ. περίπου 1 εβδομάδα για τα αντιισταμινικά από του στόματος). Εάν η διακοπή δεν είναι εφικτή, η αντιδραστικότητα του δέρματος μπορεί να αξιολογηθεί λίγο πριν τη δοκιμασία. Ενημερώστε τον Αλλεργιολόγο σας για φάρμακα τα οποία λαμβάνετε σε καθημερινή βάση, ώστε αυτά να μην επηρεάσουν το αποτέλεσμα των δοκιμασιών.

Τα αλλεργικά τεστ δεν θα πρέπει να γίνονται σε άνω άκρα που πάσχουν από νευρογενείς ανωμαλίες, λεμφοίδημα ή παράλυση. Παράλληλα, αξιολόγηση θα πρέπει να γίνεται και σε ασθενείς που πάσχουν από χρόνια νοσήματα του δέρματος σε εκτεταμένη μορφή, όπως η ψωρίαση και η ατοπική δερματίτιδα. Τέλος, χρόνια συστηματικά νοσήματα (νεφρική ανεπάρκεια, διαβητική νευροπάθεια κ.α.) μπορεί να επηρεάσουν το αποτέλεσμα των δερματικών δοκιμασιών.

Πως γίνονται οι δερματικές δοκιμασίες δια νυγμού (skin prick tests);

Στις δερματικές δοκιμασίες δια νυγμού, ο Αλλεργιολόγος τοποθετεί στο αντιβράχιο του ασθενούς μικρή ποσότητα από  εμπορικά εκχυλίσματα αλλεργιογόνων. Εν συνεχεία, διενεργεί ένα νυγμό διαμέσου αυτής, προκειμένου το αλλεργιογόνο να διαπεράσει την εξωτερική επιφάνεια της επιδερμίδας.

Εάν ο ασθενής είναι ευαισθητοποιημένος σε ένα αλλεργιογόνο, θα εμφανιστεί μέσα σε λίγα λεπτά στο σημείο του νυγμού τοπική αντίδραση. Η αντίδραση αυτή συνήθως περιλαμβάνει μία μικρή διόγκωση (πομφός), που περιβάλλεται από μια ερυθρότητα (ερύθημα) και συνοδεύεται από φαγούρα (κνησμό). Συνολικά, η αντίδραση ενός αλλεργικού τεστ θυμίζει συχνά αντίδραση ενός τσιμπήματος κουνουπιού.

Η αντίδραση πομφού - ερυθήματος θα έχει ολοκληρωθεί συνήθως μέσα σε 20 λεπτά, οπότε και γίνεται από τον Αλλεργιολόγο η ανάγνωση του αποτελέσματος. 

Πως αξιολογούνται οι δερματικές δοκιμασίες δια νυγμού;

Τα αποτελέσματα των δερματικών τεστ, όταν αυτά είναι θετικά, δείχνουν ευαισθητοποίηση, στο συγκεκριμένο αλλεργιογόνο. Θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στο γεγονός πως μια θετική δερματική δοκιμασία, μια ευαισθητοποίηση δηλαδή, σε ένα αλλεργιογόνο δεν σημαίνει απαραίτητα και αλλεργία.

“Ο ευαισθητοποιημένος ασθενής, δεν είναι απαραίτητα αλλεργικός”

Τα αλλεργικά τεστ θα πρέπει να διενεργούνται επί συγκεκριμένων ενδείξεων και τα αποτελέσματα τους να ερμηνεύουν το ιστορικό του ασθενούς και τα ευρήματα από την κλινική εξέταση. Για παράδειγμα, πολλές φορές στην κλινική πράξη συναντά κανείς ασθενείς τρομοκρατημένους, με εξοντωτικές αποφυγές τροφίμων από την καθημερινότητά τους, χωρίς να είχαν καν ιστορικό αντίδρασης σε τροφές.

“Το αποτέλεσμα των δερματικών δοκιμασιών δεν είναι πάντα διαγνωστικό. Ένα θετικό δερματικό τεστ δεν σημαίνει απαραίτητα αλλεργία, ενώ κάποιες φορές ένα αρνητικό δεν την αποκλείει”

Τα αποτελέσματα των δερματικών τεστ αξιολογούνται παράλληλα με τα αποτελέσματα των αιματολογικών εξετάσεων (ειδικές ανοσοσφαιρίνες Ε -IgE-  ορού). Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν και περισσότερο εξειδικευμένες αιματολογικές εξετάσεις με την αναζήτηση ανασυνδυασμένων αλλεργιογόνων (components). Τέλος, υπό προϋποθέσεις, μπορεί να χρειαστεί και η διενέργεια ειδικών προκλήσεων. 

Σε ποιες παθήσεις χρησιμοποιούνται οι δερματικές δοκιμασίες δια νυγμού;

Οι δερματικές δοκιμασίες δια νυγμού έχουν ρόλο στην διάγνωση νοσημάτων, όπως:

Αναλόγως την υπό διερεύνηση πάθηση, τα εκχυλίσματα αλλεργιογόνων που χρησιμοποιούνται για τις δερματικές δοκιμασίες δια νυγμού μπορεί να είναι:

  • αεροαλλεργιογόνα, όπως ακάρεα της οικιακής σκόνης, μύκητες, γύρεις, επιθήλια ζώων ή latex
  • τροφικά αλλεργιογόνα, όπως για παράδειγμα αυγό, γάλα, κρέας, σιτηρά, φρούτα και λαχανικά, ψάρια και θαλασσινά 
  • φάρμακα, όπως τα αντιβιοτικά 
  • δηλητήρια υμενοπτέρων όπως η μέλισσα ή οι σφήκες
  • διαγνωστικοί παράγοντες, όπως τα ιωδιούχα σκιαγραφικά, παραμαγνητικές ουσίες, ή φλουορεσκεΐνη

Στις τελευταίες κατηγορίες (φάρμακα, δηλητήρια υμενοπτέρων και διαγνωστικοί παράγοντες) διενεργούνται στην ίδια συνεδρία και ενδοδερμικές δοκιμασίες.

Οι δερματικές δοκιμασίες είναι ένα εξαιρετικά χρήσιμο, απλό στη διενέργεια και ασφαλές διαγνωστικό εργαλείο για τα αλλεργικά νοσήματα. Στις περιπτώσεις που αξιολογούνται σωστά, μπορούν να οδηγήσουν τη διάγνωση των αλλεργικών νοσημάτων και να θέσουν τα θεμέλια για την κατάλληλη θεραπεία τους.

Ίσως σας ενδιαφέρουν

Περισσότερα Άρθρα

Επικοινωνήστε μαζί μας

Προγραμματίστε την επίσκεψη σας στο Ιατρείο
Στείλτε το μήνυμα σας
Επικοινωνία
Copyright 2017 - 2020 Lampros A. Kalogiros
linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram