Αλλεργική επιπεφυκίτιδα: συμπτώματα, διάγνωση, θεραπεία

Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα (allergic conjunctivitis, AC) είναι η συχνότερη μορφή αλλεργίας των οφθαλμών και προσβάλλει έως και το 40% του γενικού πληθυσμού διεθνώς. Εκδηλώνεται με κνησμό, ερυθρότητα, δακρύρροια και οίδημα των επιπεφυκότων, και τις περισσότερες φορές συνυπάρχει με αλλεργική ρινίτιδα (αλλεργική ρινοεπιπεφυκίτιδα). Παρά τη συχνότητά της, παραμένει υποδιαγνωσμένη και ανεπαρκώς αντιμετωπιζόμενη — μόλις το 10% των ασθενών με συμπτώματα αναζητούν ιατρική βοήθεια και οι περισσότεροι αυτοθεραπεύονται με μη-στοχευμένα σκευάσματα. Οι δύο πιο συχνές κλινικές μορφές είναι η εποχική (seasonal allergic conjunctivitis — SAC, από γύρεις) και η ολοετής (perennial allergic conjunctivitis — PAC, από ακάρεα, μύκητες ή επιθήλια ζώων).

Τι είναι η αλλεργική επιπεφυκίτιδα

Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα είναι η αλλεργικής αιτιολογίας φλεγμονή του επιπεφυκότα. Ο επιπεφυκότας είναι μια μικρή ημιδιαφανής μεμβράνη που καλύπτει την εσωτερική επιφάνεια των βλεφάρων και την εξωτερική πλευρά του βολβού. Παίζει σημαντικό ρόλο στη λίπανση και την προστασία των οφθαλμών, μέσω της παραγωγής βλέννης και ουσιών της ανοσολογικής άμυνας.

Τα αλλεργιογόνα που ευθύνονται για την αλλεργική επιπεφυκίτιδα είναι τα αεροαλλεργιογόνα, αντίστοιχα με τους ασθενείς με αλλεργική ρινίτιδα και άσθμα. Τα συνηθέστερα είναι τα ακάρεα της οικιακής σκόνης, γύρεις φυτών, όπως το περδικάκι, το κυπαρίσσι, τα γρασίδια κ.α., σπόρια μυκήτων και αλλεργιογόνα ζώων (όπως σκύλος ή γάτα).

“Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα, σε αντίθεση με άλλες μορφές επιπεφυκίτιδας, δεν μεταδίδεται από έναν άνθρωπο σε άλλο”

Πόσο συχνή είναι η αλλεργική επιπεφυκίτιδα

Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα είναι η πιο συχνή ανοσολογική πάθηση του οφθαλμού, με την παγκόσμια επίπτωση στον γενικό πληθυσμό να φτάνει έως και το 40%. Η συχνότητά της αυξάνεται σταθερά τις τελευταίες δεκαετίες, παράλληλα με την αύξηση όλων των αλλεργικών νοσημάτων επιδημία αλλεργιών.

Ωστόσο, μόνο ένας στους δέκα ασθενείς με συμπτώματα αλλεργικής επιπεφυκίτιδας αναζητά ιατρική βοήθεια. Η πλειονότητα καταφεύγει σε μη-συνταγογραφούμενα σκευάσματα ή «σπιτικές θεραπείες», με αποτέλεσμα την υποθεραπεία, την επιμονή των συμπτωμάτων και, σε μικρό αλλά σημαντικό ποσοστό, την ανάπτυξη χρόνιων επιπλοκών.

Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα σπάνια εμφανίζεται μεμονωμένα. Συνήθως συνυπάρχει με άλλα αλλεργικά νοσήματα:

• Αλλεργική ρινίτιδα — η πιο συχνή συνοσηρότητα, σε βαθμό που οι περισσότεροι ασθενείς εκδηλώνουν τον συνδυασμό ως αλλεργική ρινοεπιπεφυκίτιδα
• Αλλεργικό άσθμα — συχνή συνύπαρξη, ιδιαίτερα σε ασθενείς με ευαισθητοποίηση στα ακάρεα ή σε γύρεις
• Ατοπική δερματίτιδα — σημαντική στους παιδιατρικούς ασθενείς, στο πλαίσιο της ατοπικής πορείας
• Τροφική αλλεργία — συνήθως σε παιδιατρικούς ασθενείς με πρώιμη ευαισθητοποίηση

“Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα προσβάλλει έως και το 40% του πληθυσμού αλλά μόνο το 10% ζητά ιατρική βοήθεια”

Ποια είναι τα συμπτώματα στην αλλεργική επιπεφυκίτιδα

Τα συμπτώματα της αλλεργικής επιπεφυκίτιδας μπορεί να ποικίλλουν σε βαρύτητα, όπως επίσης και σε κατανομή εμφάνισης μέσα στο χρόνο. Αναλόγως το υπεύθυνο αλλεργιογόνο, είναι δυνατόν να εμφανίζονται είτε:

• όλο τον χρόνο (ολοετώς — PAC, perennial allergic conjunctivitis), όπως σε περιπτώσεις αλλεργίας σε ακάρεα της οικιακής σκόνης, σε αλλεργιογόνα ζώων, μύκητες ή κάποιες γύρεις
• σε μία εποχή (εποχικά — SAC, seasonal allergic conjunctivitis) σε ασθενείς με αλλεργία σε γύρεις αγρωστωδών (γρασιδιών), δέντρων ή ζιζανίων, όπως και σε σπόρια κάποιων μυκήτων
• ολοετώς με έξαρση σε μία εποχή, συνήθως την άνοιξη, όταν συνυπάρχει ταυτόχρονα αλλεργία σε ολοετή και εποχικά αεροαλλεργιογόνα

Τα συνηθέστερα συμπτώματα στους ασθενείς με αλλεργία στα μάτια είναι (Εικόνα 1):

• Κνησμός (φαγούρα) και στους δύο οφθαλμούς και στους γύρω ιστούς — το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα αλλεργικής αιτιολογίας
• Ερυθρότητα (κοκκίνισμα) των επιπεφυκότων
• Δακρύρροια (συχνά δάκρυα) και αίσθημα καύσους
• Φωτοφοβία (ενόχληση στην έκθεση σε έντονο φως)
• Οίδημα (πρήξιμο) των επιπεφυκότων και των βλεφάρων

Η βαρύτητα των συμπτωμάτων μπορεί να κυμανθεί από ήπια, μέχρι και ιδιαίτερα σοβαρή. Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα μπορεί να εμφανίζεται μόνη ή συχνότερα να συνυπάρχει με αλλεργική ρινίτιδα (αλλεργική ρινοεπιπεφυκίτιδα).

Τα κόκκινα μάτια δεν είναι πάντα αλλεργία

Η αλλεργία στα μάτια δεν θα πρέπει να συγχέεται με άλλες μορφές επιπεφυκίτιδας. Η λοιμώδης επιπεφυκίτιδα είναι μία ιογενής ή μικροβιακή λοίμωξη των επιπεφυκότων (Εικόνα 2). Συνηθέστερα εμφανίζεται αρχικά στο ένα μάτι, για να μεταφερθεί σταδιακά (μέσα σε 2-3 ημέρες) και στο άλλο. Δεν έχει σχέση με την αλλεργική, και ο ασθενής θα πρέπει να εξεταστεί από Οφθαλμίατρο.

“Η λοιμώδης επιπεφυκίτιδα είναι αρκετά μεταδοτική, ιδιαίτερα σε άλλα μέλη της οικογένειας”

Εάν ο επιπεφυκότας έρθει σε επαφή με ερεθιστικές ουσίες, όπως καθαριστικά (χλωρίνη), καπνούς ή διάφορα χημικά, προκαλούνται επίσης συμπτώματα που μπορεί να μοιάζουν με αλλεργική επιπεφυκίτιδα. Στις περιπτώσεις αυτές, ένα λεπτομερές ιστορικό θα αναδείξει το επεισόδιο όπου προέκυψε η έκθεση στον ερεθιστικό παράγοντα. Πέρα από τα διάφορα είδη επιπεφυκίτιδας υπάρχουν και άλλα νοσήματα που μπορεί να εμφανιστούν με ερυθρότητα επιπεφυκότων και αντίστοιχα συμπτώματα.

“Διαταραχές της όρασης ή πόνος στα μάτια δεν οφείλονται στην αλλεργική επιπεφυκίτιδα — χρειάζεται άμεση εκτίμηση από οφθαλμίατρο”

Αλλεργική επιπεφυκίτιδα και ξηροφθαλμία

Μια σημαντική κλινική παρατήρηση που συχνά παραβλέπεται: η αλλεργική επιπεφυκίτιδα και η ξηροφθαλμία (dry eye disease, DED) συχνά συνυπάρχουν και έχουν σημαντική κλινική επικάλυψη. Τα δύο αυτά νοσήματα αλληλοτροφοδοτούνται — η αλλεργική φλεγμονή διαταράσσει τη σταθερότητα του δακρυϊκού υμένα και τη λειτουργία του επιθηλιακού φραγμού, ενώ η ξηροφθαλμία διευκολύνει τη διείσδυση αλλεργιογόνων και επιδεινώνει τις αλλεργικές αντιδράσεις σε ατοπικά άτομα.

Αυτή η συνύπαρξη έχει δύο πρακτικές συνέπειες:

1. Διαφοροδιάγνωση — σε κάποιους ασθενείς, ιδιαίτερα σε μεσήλικες και ηλικιωμένους, τα συμπτώματα μπορεί αρχικά να αποδοθούν στο ένα νόσημα ενώ συνυπάρχει και το άλλο. Ο έντονος κνησμός συνηγορεί περισσότερο υπέρ αλλεργικής αιτιολογίας, ενώ η αίσθηση ξένου σώματος και το καύσος χωρίς κνησμό υπέρ ξηροφθαλμίας.
2. Θεραπευτική προσέγγιση — η χρήση τεχνητών δακρύων χωρίς συντηρητικά (preservative-free artificial tears) αποτελεί θεμελιώδες μέρος της θεραπείας και των δύο νοσημάτων. Βοηθά στον καθαρισμό του οφθαλμού από αλλεργιογόνα και στην αποκατάσταση του δακρυϊκού υμένα.

“Ο έντονος κνησμός συνηγορεί υπέρ αλλεργικής επιπεφυκίτιδας, ενώ το καύσος και η αίσθηση ξένου σώματος υπέρ ξηροφθαλμίας”

Διάγνωση αλλεργικής επιπεφυκίτιδας

Η διάγνωση της αλλεργικής επιπεφυκίτιδας βασίζεται σε τρεις πυλώνες:

1. Κλινικό ιστορικό — χαρακτηριστική εποχικότητα ή ολοετής πορεία, συσχέτιση με συγκεκριμένες εκθέσεις (π.χ. επαφή με γάτα, έκθεση σε σκόνη κατά το καθάρισμα), συνύπαρξη με ρινίτιδα ή άσθμα, οικογενειακό ιστορικό ατοπίας.

2. Κλινική εξέταση — ερυθρότητα επιπεφυκότα, οίδημα βλεφάρων, βλεννώδεις εκκρίσεις, εξαιρούμε σημεία λοιμώδους αιτιολογίας ή δομικής βλάβης του κερατοειδούς.

3. Έλεγχος ευαισθητοποιήσεων — δερματικές δοκιμασίες διά νυγμού (skin prick tests) σε αεροαλλεργιογόνα και, όπου χρειάζεται, μέτρηση ειδικών IgE στον ορό. Αυτός ο έλεγχος είναι που μετατρέπει μια απλή «κόκκινα μάτια με κνησμό» διάγνωση σε στοχευμένη θεραπεία και αποτελεί προϋπόθεση για ειδική ανοσοθεραπεία.

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις με ασαφή διάγνωση, ενδείκνυται η ρινική πρόκληση ή — σπανιότερα — μία οφθαλμική πρόκληση με το ύποπτο αλλεργιογόνο σε εξειδικευμένο κέντρο.

Θεραπεία της αλλεργικής επιπεφυκίτιδας

Στους ασθενείς με αλλεργική επιπεφυκίτιδα, η ιδανική αντιμετώπιση θα ήταν η αποτελεσματική αποφυγή του υπεύθυνου αλλεργιογόνου. Προηγείται η διερεύνηση αυτού, με τη διενέργεια δερματικών δοκιμασιών σε αεροαλλεργιογόνα (αλλεργικά τεστ) και ειδικών εξετάσεων στο αίμα.

Οι μέθοδοι αποφυγής ενός αλλεργιογόνου εξαρτώνται από το είδος του, εάν δηλαδή πρόκειται για ακάρεα, γύρεις φυτών, μύκητες ή επιθήλια ζώων. Είναι μία απαιτητική προσέγγιση, καθώς ακόμα και ένας μικρός αριθμός αλλεργιογόνων συνήθως αρκεί για να προκαλέσει συμπτώματα.

“Αποφεύγετε να τρίβετε τα μάτια σας — η μηχανική τριβή απελευθερώνει επιπλέον ισταμίνη από τα μαστοκύτταρα και επιδεινώνει την αλλεργική φλεγμονή”

Σε αρκετές περιπτώσεις, τα συμπτώματα της αλλεργικής επιπεφυκίτιδας είναι ήπια σε βαρύτητα. Οι ασθενείς αυτοί θα ανακουφιστούν με συχνό ξέπλυμα των ματιών με κρύο νερό και επιθέματα (κομπρέσες) κρύου νερού στα μάτια. Παράλληλα, η χρήση τεχνητών δακρύων χωρίς συντηρητικά απομακρύνει τα αλλεργιογόνα από την επιφάνεια του οφθαλμού και αποκαθιστά τη σταθερότητα του δακρυϊκού υμένα.

Φαρμακευτική αγωγή στην αλλεργική επιπεφυκίτιδα

Όταν τα γενικά μέτρα δεν επαρκούν, υπάρχουν τέσσερις κύριες κατηγορίες τοπικών (οφθαλμικών) φαρμάκων στην αλλεργική επιπεφυκίτιδα. Η επιλογή εξαρτάται από τη βαρύτητα, τη διάρκεια και τη συχνότητα των συμπτωμάτων:

Σε ασθενείς με συνυπάρχουσα αλλεργική ρινίτιδα, η προσθήκη ενδορρινικού κορτικοστεροειδούς σπρέι και από του στόματος αντιισταμινικού 2ης γενιάς βελτιώνει σημαντικά και τα οφθαλμικά συμπτώματα. Σε ασθενείς με μέτρια-σοβαρή αλλεργική ρινοεπιπεφυκίτιδα, η συστηματική θεραπεία μπορεί να υπερκεράσει την ανάγκη για πολλαπλά τοπικά σκευάσματα.

Γιατί είναι επικίνδυνη η μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών κολλυρίων

Τα κορτικοστεροειδή κολλύρια είναι ισχυρά αντιφλεγμονώδη φάρμακα και αποτελούν σημαντικό εργαλείο για τη γρήγορη καταστολή σοβαρών εξάρσεων αλλεργικής επιπεφυκίτιδας. Ωστόσο, η μακροχρόνια ή μη παρακολουθούμενη χρήση τους μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες:

• Αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης — κίνδυνος εμφάνισης γλαυκώματος
• Ανάπτυξη υποκάψιου καταρράκτη
• Αυξημένη προδιάθεση για λοιμώξεις — ιδιαίτερα ερπητικές κερατίτιδες
• Καθυστέρηση επούλωσης τραυμάτων του κερατοειδούς

Για τον λόγο αυτό, τα οφθαλμικά κορτικοστεροειδή πρέπει να χρησιμοποιούνται για σύντομα μόνο χρονικά διαστήματα, πάντα υπό ιατρική παρακολούθηση, και ιδανικά με παρακολούθηση της ενδοφθάλμιας πίεσης όταν η χρήση τους υπερβαίνει τις 2 εβδομάδες.

Προσοχή και στα συντηρητικά των κολλυρίων. Πολλά κολλύρια, συμπεριλαμβανομένων και πολλών που διατίθενται χωρίς συνταγή, περιέχουν βενζαλκωνιακό χλωρίδιο (benzalkonium chloride — BAK) ως συντηρητικό. Το BAK είναι τοξικό για τα επιθηλιακά κύτταρα του κερατοειδούς και του επιπεφυκότα σε μακροχρόνια χρήση, προκαλεί διαταραχή του δακρυϊκού υμένα και μπορεί να επιδεινώσει τη φλεγμονή της ίδιας της επιφάνειας που υποτίθεται ότι θεραπεύει. Σε ασθενείς που χρειάζονται καθημερινή χρήση κολλυρίων για εβδομάδες ή μήνες, προτιμώνται σκευάσματα χωρίς συντηρητικά (preservative-free) ή με ηπιότερα συντηρητικά, όπου είναι διαθέσιμα.

“Στη μακροχρόνια αγωγή, η επιλογή preservative-free κολλυρίων προστατεύει την επιφάνεια του οφθαλμού από επιπρόσθετη τοξική βλάβη”

Ειδική ανοσοθεραπεία για την αλλεργική επιπεφυκίτιδα

Η ειδική ανοσοθεραπεία είναι η προσέγγιση που στοχεύει όχι μόνο στον έλεγχο των συμπτωμάτων, αλλά στην προοδευτική ανάπτυξη ανοσολογικής ανοχής. Πρακτικά, η ανοχή εξασφαλίζει πως ο ασθενής δεν θα εμφανίζει συμπτώματα όταν εκτεθεί στο αλλεργιογόνο, ακόμη και μετά τη διακοπή της θεραπείας.

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της EAACI για την αλλεργική ρινοεπιπεφυκίτιδα, τόσο η υποδόρια (SCIT) όσο και η υπογλώσσια (SLIT) ανοσοθεραπεία είναι αποτελεσματικές. Για να επιτευχθεί μακροπρόθεσμο όφελος, συστήνεται ελάχιστη διάρκεια θεραπείας 3 έτη. Η ανοσοθεραπεία είναι πρακτικά η μοναδική διαθέσιμη τροποποιητική της νόσου θεραπεία για τις αλλεργίες του αναπνευστικού και των οφθαλμών, και έχει θέση σε επιλεγμένους ασθενείς που:

• Έχουν μέτρια-σοβαρά συμπτώματα που δεν ελέγχονται επαρκώς με φαρμακευτική αγωγή
• Εμφανίζουν σημαντική επιβάρυνση της ποιότητας ζωής τους
• Επιθυμούν μια μακροπρόθεσμη, αιτιολογική προσέγγιση

Αλλεργική επιπεφυκίτιδα: πότε πρέπει να δω αλλεργιολόγο

Η επαγγελματική εκτίμηση ενδείκνυται ιδιαίτερα όταν:

• Τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη χρήση κολλυρίων που αγοράσατε από το φαρμακείο
• Χρειάζεστε κορτικοστεροειδή κολλύρια για παραπάνω από μερικές ημέρες
• Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα συνυπάρχει με αλλεργική ρινίτιδα ή άσθμα
• Τα συμπτώματα επηρεάζουν τον ύπνο, την εργασία ή τη σχολική απόδοση παιδιών
• Έχετε διαταραχές όρασης, έντονο πόνο ή ουλή στον κερατοειδή — απαιτείται άμεση εκτίμηση από οφθαλμίατρο

Έχετε αλλεργική επιπεφυκίτιδα; Συμβουλευτείτε ειδικό αλλεργιολόγο

Η ακριβής διάγνωση απαιτεί συνδυασμό κλινικού ιστορικού, δερματικών δοκιμασιών και — όπου χρειάζεται — μοριακής διαγνωστικής. Στο Αλλεργιολογικό Ιατρείο Αθηνών (Αχιλλέως 12, Ηλιούπολη — Αθήνα) προσφέρουμε ολοκληρωμένο διαγνωστικό έλεγχο σε ασθενείς από όλη την Αθήνα και την Αττική.

Συχνές ερωτήσεις

Πώς ξεχωρίζω την αλλεργική επιπεφυκίτιδα από το κρυολόγημα ή από ιογενή επιπεφυκίτιδα;

Τρία στοιχεία βοηθούν στη διαφοροδιάγνωση. Πρώτον, ο κνησμός είναι το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα αλλεργικής αιτιολογίας — στη λοιμώδη επιπεφυκίτιδα κυριαρχεί η αίσθηση ξένου σώματος και το καύσος. Δεύτερον, η αλλεργική επιπεφυκίτιδα είναι σχεδόν πάντα αμφοτερόπλευρη από την αρχή, ενώ η λοιμώδης συχνά ξεκινά από το ένα μάτι και μεταφέρεται στο άλλο μετά από 2-3 ημέρες. Τρίτον, οι εκκρίσεις διαφέρουν — διαυγείς υδαρείς στην αλλεργία, βλεννοπυώδεις στην ιογενή ή μικροβιακή λοίμωξη. Η συνύπαρξη φτερνισμάτων, ρινικής καταρροής και ιστορικού αλλεργίας συνηγορεί υπέρ αλλεργικής αιτιολογίας. Σε κάθε περίπτωση επίμονων συμπτωμάτων, η διαφοροδιάγνωση πρέπει να γίνει από ιατρό.

Ποιο είναι το καλύτερο κολλύριο για την αλλεργική επιπεφυκίτιδα;

Δεν υπάρχει ένα «καλύτερο» κολλύριο — η επιλογή εξαρτάται από τη βαρύτητα και τη διάρκεια των συμπτωμάτων. Για τις περισσότερες περιπτώσεις ήπιας έως μέτριας αλλεργικής επιπεφυκίτιδας, τα κολλύρια διπλής δράσης (αντιισταμινικό + σταθεροποιητής μαστοκυττάρων) αποτελούν την πρώτη γραμμή θεραπείας. Παρέχουν ταχεία ανακούφιση και ταυτόχρονα προληπτική δράση. Για ολοετή νόσο ή πριν από γνωστή έκθεση (π.χ. εποχή γυρεοφορίας), οι σταθεροποιητές μαστοκυττάρων προσφέρουν καλή προληπτική κάλυψη. Τα κορτικοστεροειδή κολλύρια έχουν θέση μόνο σε σοβαρές εξάρσεις και για σύντομα χρονικά διαστήματα, υπό ιατρική παρακολούθηση.

Είναι επικίνδυνο να χρησιμοποιώ κολλύρια με κορτιζόνη για την αλλεργία στα μάτια;

Η βραχυχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών κολλυρίων υπό ιατρική παρακολούθηση είναι ασφαλής και αποτελεσματική. Η μακροχρόνια ή αυθαίρετη χρήση όμως συνδέεται με σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες — αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης με κίνδυνο γλαυκώματος, ανάπτυξη καταρράκτη, αυξημένη προδιάθεση για οφθαλμικές λοιμώξεις (ιδιαίτερα ερπητικές) και καθυστέρηση επούλωσης του κερατοειδούς. Γι’ αυτό τα κορτικοστεροειδή κολλύρια δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιούνται χωρίς συνταγή και ο ασθενής πρέπει να παρακολουθείται από οφθαλμίατρο όταν η χρήση υπερβαίνει τις 2 εβδομάδες. Η στρατηγική είναι η χρήση τους για γρήγορη καταστολή έξαρσης, και στη συνέχεια η μετάβαση σε μη-στεροειδή θεραπεία (κολλύρια διπλής δράσης) για συντήρηση.

Μπορεί η ξηροφθαλμία να μπερδευτεί με αλλεργία στα μάτια;

Ναι, και μάλιστα συχνά. Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα και η ξηροφθαλμία (dry eye disease) έχουν σημαντική κλινική επικάλυψη και συχνά συνυπάρχουν. Ο έντονος κνησμός συνηγορεί ισχυρά υπέρ αλλεργικής επιπεφυκίτιδας, ενώ το καύσος, η αίσθηση ξένου σώματος και η θολή όραση που βελτιώνεται με τα κλεισίματα των ματιών συνηγορούν περισσότερο υπέρ ξηροφθαλμίας. Σε ασθενείς με χρόνια οφθαλμικά συμπτώματα, χρειάζεται εκτίμηση και από αλλεργιολόγο (για τον εντοπισμό υπεύθυνου αλλεργιογόνου) και από οφθαλμίατρο (για την αξιολόγηση της λειτουργίας του δακρυϊκού υμένα). Η χρήση τεχνητών δακρύων χωρίς συντηρητικά είναι ωφέλιμη και στις δύο καταστάσεις.

Υπάρχει μόνιμη θεραπεία για την αλλεργική επιπεφυκίτιδα;

Η ειδική ανοσοθεραπεία — υποδόρια (SCIT) ή υπογλώσσια (SLIT) — είναι η μοναδική διαθέσιμη προσέγγιση που τροποποιεί την πορεία της νόσου και όχι απλώς τα συμπτώματα. Στοχεύει στην ανάπτυξη ανοσολογικής ανοχής στο υπεύθυνο αλλεργιογόνο και μπορεί να προσφέρει μακροπρόθεσμο όφελος ακόμα και μετά τη διακοπή της. Σύμφωνα με τις οδηγίες EAACI, η ελάχιστη διάρκεια θεραπείας είναι 3 έτη. Η ανοσοθεραπεία είναι κατάλληλη για ασθενείς με σαφώς ταυτοποιημένο αλλεργιογόνο, μέτρια-σοβαρά συμπτώματα που δεν ελέγχονται ικανοποιητικά με φάρμακα, και επιθυμία για αιτιολογική αντιμετώπιση. Η αξιολόγηση και η επιλογή κατάλληλου σκευάσματος γίνεται από τον αλλεργιολόγο.