Kalogiros Logo

Λάμπρος Α. Καλόγηρος

Αλλεργιολόγος

Αλλεργία σε αντιβιοτικά

03/07/2020
Lampros A. Kalogiros

Περίπου ένας στους δέκα συνανθρώπους μας πιστεύει πως έχει κάποιου είδους ανεπιθύμητη αντίδραση σε αντιβιοτικά. Το ποσοστό αυτό, ευτυχώς, δεν ανταποκρίνεται σε πραγματική φαρμακευτική αλλεργία και πολλοί από τους ασθενείς αυτούς δεν θα αντιδράσουν αν τους χορηγηθεί το υπεύθυνο φάρμακο. Ο λόγος είναι πως κάποιοι δεν ήταν ποτέ αλλεργικοί, ενώ σε άλλους η αλλεργία δυνατόν να έχει παρέλθει με το χρόνο. Όντως, σε ασθενείς που έχουν εκδηλώσει αλλεργία σε αντιβιοτικά, μόνο δύο στους δέκα θα έχει ακόμα αλλεργία μετά μία δεκαετία.

Πως, όμως, κάποιος που θεωρεί πως πάσχει από αλλεργία σε αντιβιοτικά μπορεί να κάνει λάθος; Στην πραγματικότητα, πολλές από τις αντιδράσεις που παρατηρούνται σε αντιβιοτικά δεν είναι αλλεργικές. Συχνότερα θα εμφανιστούν διαταραχές από το Γαστρεντερικό σύστημα, όπως ναυτία, έμετοι, κοιλιακό άλγος και αίσθημα πλήρωσης (φούσκωμα). Παράλληλα, συχνότερα σε παιδιά και σπανιότερα σε ενήλικες, μία εμπύρετη ίωση μπορεί να προκαλέσει εξανθήματα, που λανθασμένα να θεωρηθούν αλλεργικά. Οι παραπάνω αντιδράσεις δεν είναι αλλεργικές, χωρίς να αποκλείεται κάποιες να εμφανιστούν στα πλαίσια αλλεργικής αντίδρασης, όπως η αναφυλαξία.  

Πως εκδηλώνεται η αλλεργία στα αντιβιοτικά;

Σε γενικές γραμμές, μπορεί κάποιος να διακρίνει δύο βασικά είδη αντιδράσεων στην αλλεργία σε αντιβιοτικά. Αυτές που εμφανίζονται άμεσα (εντός 2 ωρών) και αυτές που θα εμφανιστούν αρκετές ημέρες μετά την έναρξη της θεραπείας (επιβραδυνόμενες). Μεταξύ τους, ο μηχανισμός, τα συμπτώματα που θα εκδηλωθούν, η διαγνωστική προσέγγιση, αλλά και η θεραπευτική αντιμετώπιση διαφέρουν σημαντικά.

Οι αντιδράσεις που εμφανίζονται άμεσα, είναι αυτές που ευκολότερα μπορεί κάποιος μη ειδικός να αναγνωρίσει. Χαρακτηρίζονται από αιφνίδια εμφάνιση συμπτωμάτων εντός δύο ωρών από τη λήψη της αντιβίωσης. Η βαρύτητα τους κυμαίνεται, από ήπιες αντιδράσεις που περιορίζονται στην εμφάνιση κνίδωσης, αλλά και σοβαρότερες, όπως η αναφυλαξία. Οι αναφυλακτικές αντιδράσεις είναι σοβαρές και δυνητικά επικίνδυνες για τη ζωή, και ο ασθενής πρέπει άμεσα να μεταβεί σε Νοσοκομείο.

Από την άλλη, οι επιβραδυνόμενες εκδηλώσεις στην αλλεργία σε αντιβιοτικά είναι ιδιαίτερα ετερογενείς. Συνηθέστερα, εμφανίζεται εξάνθημα μετά από κάποιες ημέρες, που ο ασθενής λαμβάνει την αντιβίωση, το οποίο περιγράφεται ως κηλιδοβλατιδώδες. Οι σοβαρές επιβραδυνόμενες αντιδράσεις συνοδεύονται από διαταραχές από άλλα όργανα  και συστήματα. Εκδηλώσεις αλλεργίας όπως το σύνδρομο Stevens-Johnson θα απαιτήσουν νοσηλεία σε ειδικές συνθήκες και είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες για τη ζωή. 

Ποια είναι τα συχνότερα αντιβιοτικά που προκαλούν αλλεργία;

Σε καθαρά επιδημιολογική βάση, αλλεργικές αντιδράσεις εμφανίζονται συχνότερα στην πενικιλίνη και τα β-λακταμικά αντιβιοτικά. Από την άλλη, αυτά είναι και τα συχνότερα χρησιμοποιούμενα, οπότε, πιθανώς, η “πρωτιά” αυτή να συσχετίζεται με τη συχνή τους χρήση. Κάθε αντιβιοτικό, δυστυχώς, μπορεί να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση. Από την άλλη, εάν μία αντίδραση εμφανιστεί, είναι σημαντικό να εντοπίζονται οι αντιβιώσεις με υψηλή πιθανότητα αντίδρασης σε μελλοντική λήψη. Αυτές θα πρέπει να αποφεύγονται, μέχρι να ολοκληρωθεί η αλλεργιολογική διερεύνηση.

“Μία αλλεργική αντίδραση σε ένα αντιβιοτικό, δεν σημαίνει απαραίτητα αυξημένο κίνδυνο για όλα τα υπόλοιπα”

Ένα, επίσης, σημαντικό οι ασθενείς με πιθανή αλλεργία σε αντιβιοτικά να εξετάζονται από ειδικό ιατρό. Στο παρελθόν, αρκετά συχνά η διάγνωση της αλλεργίας γινόταν ακόμα και τηλεφωνικά, με απλή αναφορά του ασθενούς για ύπαρξη εξανθήματος. Τέτοιες πρακτικές, όμως, οδηγούν συχνά σε αναληθή διάγνωση και άσκοπη αποφυγή φαρμάκων που μπορεί στο μέλλον να είναι απαραίτητα.

Ίσως σας ενδιαφέρουν

Περισσότερα Άρθρα

Επικοινωνήστε μαζί μας

Προγραμματίστε την επίσκεψη σας στο Ιατρείο
Στείλτε το μήνυμα σας
Επικοινωνία
Copyright 2017 - 2020 Lampros A. Kalogiros
linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram