kalogiros logo

Λάμπρος Α. Καλόγηρος

Αλλεργιολόγος

Παράγοντες που επιδεινώνουν το άσθμα

10/09/2020
Lampros A. Kalogiros

Σε ασθενείς με άσθμα, η έκθεση σε κάποιους παράγοντες αυξάνει την πιθανότητα να εκδηλώσουν συμπτώματα ή αυτά να επιδεινωθούν. Σε περιπτώσεις που η επιδείνωση αυτή είναι έντονη, τότε ονομάζεται παροξυσμός άσθματος και μπορεί να οδηγήσει τον ασθενή στο Νοσοκομείο. Οι παράγοντες που επιδεινώνουν το άσθμα ονομάζονται εκλυτικοί και αποτελούν μια αρκετά ετερόκλητη λίστα. 

Αναμενόμενα, κάθε παράγοντας δεν επιδρά με την ίδια ένταση στον κάθε ασθενή. Αλλά και ο ίδιος παράγοντας, κάποιες φορές μπορεί να έχει άλλοτε άλλη επίδραση στον ίδιο ασθενή. Το τελευταίο οφείλεται στις διακυμάνσεις που αναμενόμενα παρουσιάζει το άσθμα, αλλά και στον βαθμό που ελέγχεται με τη φαρμακευτική αγωγή. Ένας ασθενής με σωστά ελεγχόμενο άσθμα, θα αντιδράσει δυσκολότερα σε κάποιο εκλυτικό παράγοντα.

“Οι παράγοντες που επιδεινώνουν το άσθμα διαφέρουν από ασθενή σε ασθενή”

Αρκετά συχνά, οι ασθενείς θεωρούν πως πάσχουν από αλλεργία σε κάποιους από τους παράγοντες αυτούς, οι οποίοι απλά δρουν ερεθιστικά. Άλλες φορές, η αναφορά κάποιων παραγόντων που επιδεινώνουν το άσθμα κρίνεται από τον κοινωνικό περίγυρο με καχυποψία. Έτσι, αν και υπάρχει σαφής συσχέτιση με τον εκλυτικό παράγοντα, πολλοί ασθενείς θεωρούνται -αδίκως- πως είναι υπερβολικοί στις αντιδράσεις τους. 

Ποιοι είναι οι εκλυτικοί παράγοντες στο άσθμα;

Η χρόνια φλεγμονή που χαρακτηρίζει το άσθμα έχει σαν αποτέλεσμα οι ασθενείς να γίνονται ιδιαίτερα ευαίσθητοι σε διάφορες επιδράσεις. Ως παράγοντες που επιδεινώνουν το άσθμα έχουν αναφερθεί :

  • τα αλλεργιογόνα
    • επί αλλεργικού άσθματος η έκθεση στο υπεύθυνο αλλεργιογόνο -ειδικά σε μεγάλη συγκέντρωση- προκαλεί και επιδεινώνει τα συμπτώματα
  • ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού
    • ιδιαίτερα σε ασθενείς που δεν λαμβάνουν την κατάλληλη αγωγή, και αρκετά συχνά στα παιδιά
  • ο καπνός του τσιγάρου και άλλα προϊόντα καύσης
    • δρουν συντηρώντας μία χρόνια φλεγμονή σε εμμένουσα έκθεση, όσο και άμεσα προκαλώντας βρογχόσπασμο (στένωση των αεραγωγών)
  • αρώματα, καθαριστικά, πτητικά υλικά και έντονες οσμές
    • μπορούν να προκαλέσουν άμεσα βρογχόσπασμο και συμπτώματα δύσπνοιας, βήχα ή συριγμού στην αναπνοή
  • οι συνθήκες του εξωτερικού περιβάλλοντος
    • με συχνότερους τις μεταβολές τις θερμοκρασίας, την ατμοσφαιρική μόλυνση, την παρουσία σκόνης από ερήμους ή άλλων αερομεταφερόμενων αερολυμάτων
  • η άσκηση
    • ιδιαίτερα σε κρύο περιβάλλον είναι από τους σημαντικότερους παράγοντες που επιδεινώνουν το άσθμα
  • το στρες
    • το άσθμα δεν είναι μία ψυχική (ψυχοσωματική) νόσος, αλλά μπορεί να επιταθεί σε περιόδους έντονου στρες
  • άλλα νοσήματα
    • όπως η παχυσαρκία, νοσήματα του αναπνευστικού (αλλεργική ρινίτιδα, ρινικοί πολύποδες, ΧΑΠ), νοσήματα του γαστρεντερικού, ορμονικές διαταραχές κ.α. Οι συννοσηρότητες αυτές είναι δυνατόν να επιδεινώσουν σημαντικά το άσθμα, για αυτό και θα πρέπει να αντιμετωπίζονται.
  • φάρμακα

Πως μπορώ να μάθω ποιοι παράγοντες επιδεινώνουν το άσθμα;

Για κάθε ασθενή, είναι σημαντικό να εντοπίζονται και να αποφεύγονται οι παράγοντες που επιδεινώνουν το άσθμα του. Τα αλλεργιογόνα, διαφέρουν από τους υπόλοιπους παράγοντες, μιας και προκαλούν φλεγμονή με ειδικό ανοσολογικό μηχανισμό. Συνεπώς, τα υπεύθυνα αλλεργιογόνα στους ασθενείς με αλλεργικό βρογχικό άσθμα μπορούν να προσδιοριστούν επακριβώς. Απαραίτητα εργαλεία στην προσπάθεια αυτή είναι τόσο οι δερματικές δοκιμασίες δια νυγμού (αλλεργικά τεστ), όσο και ο προσδιορισμός στο αίμα ειδικών για το αλλεργιογόνο ανοσοσφαιρινών.

“Απο τους παράγοντες που επιδεινώνουν το άσθμα τα αλλεργιογόνα μπορούν να προσδιοριστούν με ειδικές δερματικές δοκιμασίες και αιματολογικές εξετάσεις” 

Παράλληλα, ακόμα και στις περιπτώσεις που οι παράγοντες που επιδεινώνουν το άσθμα σε έναν ασθενή έχουν προσδιοριστεί επακριβώς, η πλήρης αποφυγή αυτών είναι -πρακτικά- αδύνατη. Είναι, λοιπόν. ιδιαίτερα σημαντικό στους ασθενείς με άσθμα να ελέγχεται το δυνατόν αποτελεσματικότερα η υποκείμενη φλεγμονή. Ένα ανεπαρκώς θεραπευόμενο άσθμα μπορεί ευκολότερα να επιδεινωθεί από ένα ή περισσότερους εκλυτικούς παράγοντες.

Παράγοντες που επιδεινώνουν το άσθμα και παροξυσμοί;

Οι παροξυσμοί άσθματος είναι επεισόδια στα οποία τα συμπτώματα του άσθματος χειροτερεύουν σημαντικά, και σε μερικές περιπτώσεις χρειάζεται νοσηλεία. Στα επεισόδια αυτά, οι αεραγωγοί μέσα στους πνεύμονες γίνονται οιδηματώδεις (πρήζονται), στενεύουν και παράγουν βλέννη. Η πνευμονική λειτουργία των ασθενών επιδεινώνεται, όπως και τα συμπτώματά τους. Τέτοια είναι η δύσπνοια, ο βήχας, ο συριγμός (“σφύριγμα”) στην αναπνοή και η αίσθηση “βάρους” στο στήθος.

Δεν θα οδηγήσει κάθε φορά σε παροξυσμό η έκθεση σε ένα  παράγοντα που επιδεινώνει το άσθμα. Κάποιοι ασθενείς θα νιώσουν μια σχετική επιδείνωση στα συμπτώματά τους, ενώ άλλοι μπορεί να χρειαστούν Νοσοκομειακή περίθαλψη. Παράλληλα, τα συμπτώματα μπορεί να ξεκινήσουν είτε άμεσα, μετά από την έκθεση, είτε αρκετές ημέρες μετά.

Οι προσπάθειες περιορισμού της έκθεσης στους παραπάνω παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο, καθώς μία έντονη έκθεση θα οδηγήσει -συνήθως- και σε βαρύτερο επεισόδιο. Παράλληλα, είναι ιδιαίτερα σημαντικό το άσθμα του ασθενούς να βρίσκεται κάθε στιγμή στον καλύτερο δυνατό έλεγχο. Ένα μη ελεγχόμενο άσθμα είναι περισσότερο πιθανό να επιδεινωθεί και μάλιστα εντονότερα μετά από έκθεση σε ένα η περισσότερους από τους παράγοντες που επιδεινώνουν το άσθμα.

“Ένας ασθενής με καλά ελεγχόμενο άσθμα βρίσκεται σε μικρότερο κίνδυνο να εμφανίσει παροξυσμό, συγκριτικά με τις περιπτώσεις που το άσθμα του δεν ελέγχεται”

Ίσως σας ενδιαφέρουν

Περισσότερα Άρθρα

Επικοινωνήστε μαζί μας

Προγραμματίστε την επίσκεψη σας στο Ιατρείο
Στείλτε το μήνυμα σας
Επικοινωνία
Copyright 2017 - 2020 Lampros A. Kalogiros
linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram