kalogiros logo

Λάμπρος Α. Καλόγηρος

Αλλεργιολόγος

Αλλεργία σε λάστιχο (latex)

23/03/2020
Lampros A. Kalogiros

Σε ασθενείς με αλλεργία σε λάστιχο (latex), το ανοσοποιητικό τους σύστημα αντιδρά σε πρωτεΐνες του λάστιχου, τις οποίες θεωρεί επιβλαβείς. Το φυσικό λάστιχο προέρχεται από επεξεργασία του χυμού του λαστιχόδεντρου (Hevea brasiliensis) και βρίσκεται σε πολλά προϊόντα της καθημερινότητάς μας. 

Η “επιδημία” της αλλεργίας σε λάστιχο

Στις δεκαετίες του 1980 και 1990, η αύξηση της ζήτησης προϊόντων λάστιχου αυξήθηκε σημαντικά. Αυτό οδήγησε στην εντατικοποίηση της παραγωγής του και την ελάττωση του χρόνου αποθήκευσης του πριν την επεξεργασία. Τα παραπάνω, πιθανώς συνέβαλλαν στην αύξηση της αλλεργιογονικότητας του λάστιχου. Επιπλέον, για την εσωτερική επικάλυψη των γαντιών χρησιμοποιήθηκε η σκόνη καλαμποκάλευρου αντί για ταλκ. Πλέον, γνωρίζουμε, πως στη σκόνη αυτή μπορούν να επικολληθούν πρωτεΐνες λάστιχου και να μεταφερθούν στον αέρα.

Παράλληλα, η αυξημένη εμφάνιση λοιμώξεων όπως ο HIVκαι η ηπατίτιδα C,  συντέλεσαν στην καθιέρωση της χρήσης των γαντιών από λάστιχο στην ιατρική πρακτική. Όλα τα παραπάνω οδήγησαν σε μία ραγδαία αύξηση των αλλεργικών αντιδράσεων σε προϊόντα λάστιχου, τόσο μεγάλη που θεωρήθηκε επιδημική.

Η πιθανότητα να εκδηλώσει κάποιος αλλεργία στο λάστιχο αυξάνει με τη συχνή έκθεση σε αυτό.

Συνεπώς, υπάρχουν άνθρωποι που βρίσκονται σε υψηλότερο κίνδυνο να εκδηλώσουν αλλεργικές αντιδράσεις στο latex. Επαγγελματική έκθεση έχει το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό και οι εργαζόμενοι σε χώρους που χρησιμοποιούνται συχνά γάντια από latex και οι εργαζόμενοι στη βιομηχανία λάστιχου. Παράλληλα, ασθενείς που για διάφορα προβλήματα υγείας χρειάζεται να υποβληθούν σε πολλαπλά χειρουργεία, εκδηλώνουν επίσης συχνότερα αλλεργία στο λάστιχο. 

Πως μπορεί να προκληθεί μια αλλεργία σε λάστιχο;

Αρκετά συχνά, αντιδράσεις στους ασθενείς με αλλεργία σε λάστιχο μπορούν να συμβούν στη διάρκεια μιας χειρουργικής επέμβασης. Εκεί, το latex που χρησιμοποιείται στα γάντια, αλλά και άλλο απαραίτητο εξοπλισμό έρχεται σε επαφή με τους βλεννογόνους και εκλύονται συμπτώματα. Στην καθημερινότητα, συχνά εμφανίζονται αντιδράσεις σε λάστιχο σε δραστηριότητες όπως το φούσκωμα των μπαλονιών, το πλύσιμο των πιάτων αλλά και τη σεξουαλική επαφή. 

Δεν είναι απαραίτητο κάθε είδους επαφή με λάστιχο να προκαλεί συμπτώματα σε όλους τους ασθενείς με αλλεργία σε αυτό.

  • Στους περισσότερους ασθενείς συμπτώματα εμφανίζονται μετά την επαφή με προϊόντα λάστιχου, όπως τα γάντια, τα μπαλόνια, τα προφυλακτικά, κ.α..
  • Σε άλλους, εκδηλώνονται με την εισπνοή πρωτεϊνών λάστιχου, οι οποίες αερομεταφέρονται σε χώρους που χρησιμοποιούνται προϊόντα latex, όπως τα γάντια.

Πως  εκδηλώνεται η αλλεργία σε λάστιχο;

Συνηθέστερα, θα χρειαστεί κάποιος να έρθει αρκετές φορές σε επαφή με λάστιχο, μέχρι να εμφανιστεί η αλλεργία. Η αλλεργία σε λάστιχο μπορεί να εκδηλωθεί με συμπτώματα μόνο από το δέρμα, είτε με περισσότερο συστηματικές εκδηλώσεις.

  • Τα συμπτώματα αυτά συχνά είναι ήπια, όπως κνησμός (φαγούρα) στο σημείο επαφής, ερυθρότητα, κνίδωση ή άλλο εξάνθημα.
  • Σε σοβαρότερες περιπτώσεις θα εκδηλωθούν συμπτώματα από το αναπνευστικό, όπως ρινίτιδα, βήχας, συριγμός, δυσκολία στην αναπνοή και κρίση άσθματος.
  • Κάποιοι ασθενείς, τέλος, μπορεί να εκδηλώσουν μέχρι και συμπτώματα επικίνδυνης για τη ζωή συστηματικής αναφυλαξίας.  

Δεν είναι όλα τα συμπτώματα που εμφανίζονται μετά την επαφή με λάστιχο αλλεργικά

Υπάρχει σχέση της αλλεργίας σε λάστιχο με αλλεργία σε τροφές; 

Κάποιες τροφές μοιράζονται κοινά και παρόμοια αλλεργιογόνα με το λάστιχο. Έτσι, ασθενείς με αλλεργία σε latex εμφανίζουν συχνότερα αλλεργία σε αυτές. Τέτοιες τροφές είναι οι:

  • μπανάνα
  • ακτινίδιο
  • αβοκάντο
  • σέλινο
  • κάστανο 
  • αχλάδι και άλλες

Πως γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση σε ασθενείς με αλλεργία σε λάστιχο μπορεί να γίνει πλέον με ακρίβεια. Η διαγνωστική προσέγγιση βασίζεται σε ένα αναλυτικό ιστορικό των επεισοδίων και των συμπτωμάτων που ο ασθενής αναφέρει. Με βάση αυτό, επιλέγεται και η κατάλληλη προσπέλαση. Τα μέσα που υπάρχουν στη διάθεση μας είναι:

  • η μέτρηση στο αίμα ειδικών IgE αντισωμάτων έναντι της πρωτεϊνης του λάστιχο
  • ειδικός μοριακός έλεγχος στο αίμα σχετικά με το υπεύθυνο πρωτεϊνικό αλλεργιογόνο
  • οι δερματικές δια νυγμού δοκιμασίες σε εκχύλισμα λάστιχου
  • οι επιδερμιδικές δοκιμασίες (patch tests) σε λάστιχο

Υπάρχει θεραπεία;

Δυστυχώς, ειδική θεραπεία για του ασθενείς με αλλεργία σε λάστιχο δεν υπάρχει. Θα πρέπει να αποφεύγεται η επαφή με το λάστιχο και προϊόντα αυτού. Παράλληλα, εάν συνυπάρχει και αλλεργία στα παραπάνω τρόφιμα, θα πρέπει να μην καταναλώνονται. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να αναφέρει πάντα ο ασθενής στον Ιατρό του την αλλεργία στο λάστιχο, ειδικά σε περιπτώσεις επικείμενου χειρουργείου. Παράλληλα, όταν συνυπάρχει τροφική αλλεργία, θα πρέπει να έχει πάντα μαζί του κατάλληλη αγωγή επεισοδίου, συμπεριλαμβανόμενης της επινεφρίνης (αδρεναλίνη). Ένα σαφές, γραπτό πλάνο αντιμετώπισης πιθανής αναφυλαξίας και επαρκής εκπαίδευση του ασθενούς στη λήψη της αγωγής είναι απαραίτητα.

Τα τελευταία χρόνια έχουν εμφανιστεί αρκετά προϊόντα εναλλακτικά του λάστιχου, με αποτέλεσμα η παραπάνω αποφυγή να είναι εφικτή. Γάντια βινυλίου ή νιτριλίου δεν περιέχουν λάστιχο και μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Κυκλοφορούν στο εμπόριο προφυλακτικά χωρίς latex, τα οποία δεν προακαλούν αντιδράσεις στους αλλεργικούς στο λάστιχο. Ακόμα και σε επίπεδο χειρουργείου, ειδικά μέτρα περιορισμού των επιπέδων λάστιχου και χρήση εναλλακτικών προϊόντων μπορούν να εφαρμοστούν, ώστε ο ασθενής με αλλεργία σε λάστιχο να είναι προστατευμένος. 

Ίσως σας ενδιαφέρουν

Περισσότερα Άρθρα

Επικοινωνήστε μαζί μας

Προγραμματίστε την επίσκεψη σας στο Ιατρείο
Στείλτε το μήνυμα σας
Επικοινωνία
Copyright 2017 - 2020 Lampros A. Kalogiros
linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram