Οι βιολογικοί παράγοντες (biologics) αποτελούν σήμερα μια καθοριστική θεραπευτική επιλογή για ασθενείς με σοβαρή χρόνια ρινοκολπίτιδα και ρινικούς πολύποδες (CRSwNP) που δεν ανταποκρίνονται στη συμβατική αγωγή. Τέσσερα μονοκλωνικά αντισώματα — dupilumab (Dupixent), omalizumab (Xolair), mepolizumab (Nucala) και tezepelumab (Tezspire) — είναι εγκεκριμένα από τον FDA και τον EMA. Σύμφωνα με μετα-ανάλυση δεδομένων πραγματικής κλινικής πρακτικής (2025), η αποτελεσματικότητα των βιολογικών στη μείωση του μεγέθους των πολυπόδων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής είναι ακόμη μεγαλύτερη από αυτή που φάνηκε στις τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες. Περίπου το 2–4% του γενικού πληθυσμού σήμερα πάσχει από χρόνια ρινοκολπίτιδα με ρινικούς πολύποδες.
Τι είναι οι βιολογικοί παράγοντες
Οι βιολογικοί παράγοντες είναι θεραπευτικές ουσίες που παράγονται από ζωντανούς οργανισμούς (π.χ. κύτταρα, βακτήρια, μαγιά) με βιοτεχνολογικές μεθόδους. Τα μονοκλωνικά αντισώματα (monoclonal antibodies, mAbs) είναι η υποκατηγορία των βιολογικών παραγόντων που χρησιμοποιείται σε ασθενείς με ρινικούς πολύποδες.
Στην αντιμετώπιση των ρινικών πολυπόδων, οι βιολογικοί παράγοντες έχουν προσφέρει σημαντική θεραπευτική βοήθεια. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες EPOS 2020 (European Position Paper on Rhinosinusitis and Nasal Polyps), οι ρινικοί πολύποδες μέχρι πρότινος αντιμετωπίζονταν κυρίως με κορτικοστεροειδή (κορτιζόνη) από το στόμα ή και επαναλαμβανόμενα χειρουργεία — με ποσοστά σημαντικά ποσοστά υποτροπής.
“Τα μονοκλωνικά αντισώματα (monoclonal antibodies, mAbs) είναι τεχνητά αντισώματα που στοχεύουν ειδικά αντιγόνα στο σώμα”
Οι ρινικοί πολύποδες είναι καλοήθεις σχηματισμοί στις ρινικές κοιλότητες και τους κόλπους που προκαλούν ρινική συμφόρηση (μπούκωμα), απώλεια όσφρησης και δυσκολίες στην αναπνοή.
Παραδοσιακά, η θεραπεία των ρινικών πολυπόδων περιοριζόταν σε αγωγή με κορτιζόνη (ρινικά σπρέι ή χάπια) και χειρουργική αντιμετώπιση. Τα τελευταία χρόνια οι βιολογικοί παράγοντες αποτελούν ένα ακόμη πολύτιμο εργαλείο για τους ασθενείς με χρόνια ρινοκολπίτιδα και ρινικούς πολύποδες (CRSwNP).
“Μέχρι και το 60–70% των ασθενών με ρινικούς πολύποδες θα υποτροπιάσει εντός 18 μηνών μετά από χειρουργική επέμβαση”
Οι βιολογικοί παράγοντες διαφοροποιούνται σημαντικά από τις παραδοσιακές θεραπείες. Στοχεύουν ειδικά, συγκεκριμένα ανοσολογικά μονοπάτια και μηχανισμούς που εμπλέκονται στη φλεγμονή των ρινικών πολυπόδων.
Πώς δρουν οι βιολογικοί παράγοντες
Οι ρινικοί πολύποδες χαρακτηρίζονται από χρόνια φλεγμονή και συχνά συνυπάρχουν με άσθμα, αλλεργική ρινίτιδα ή άλλα νοσήματα. Η σχέση αυτή αντικατοπτρίζει τη θεωρία του ενιαίου αεραγωγού (unified airway disease), σύμφωνα με την οποία οι ανώτεροι και κατώτεροι αεραγωγοί μοιράζονται κοινούς παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς. Οι βιολογικοί παράγοντες δρουν περιορίζοντας συγκεκριμένα ανοσολογικά μονοπάτια αυτής της φλεγμονής.
Πιο συγκεκριμένα, οι βιολογικοί παράγοντες παρεμβαίνουν στοχευμένα σε κυτταρικές οδούς του ανοσοποιητικού συστήματος, όπως η αναστολή κυτταροκινών (IL-4, IL-5, IL-13), η δέσμευση αντισωμάτων (IgE), η αναστολή αλαρμινών του επιθηλίου (TSLP) ή η δέσμευση παθολογικών υποδοχέων.
“Οι βιολογικοί παράγοντες περιορίζουν τη φλεγμονή των ρινικών πολυπόδων στοχεύοντας τύπου 2 ανοσολογικά μονοπάτια”
Τα σημαντικότερα ανοσολογικά μονοπάτια που αποτελούν στόχο των μονοκλωνικών αντισωμάτων σε ασθενείς με ρινικούς πολύποδες είναι αυτά των:
- Ιντερλευκίνης 5 (IL-5): προάγει την επιβίωση και ενεργοποίηση των ηωσινοφίλων
- Ιντερλευκινών 4 και 13 (IL-4, IL-13): δρουν προάγοντας την ηωσινοφιλική φλεγμονή, την παραγωγή βλέννας και τη δυσλειτουργία του επιθηλιακού φραγμού
- Ανοσοσφαιρίνης Ε (IgE): εμπλέκεται στις αλλεργικές αντιδράσεις και την ενεργοποίηση των μαστοκυττάρων
- Θυμικής στρωματικής λεμφοποιητίνης (TSLP): αλαρμίνη που απελευθερώνεται από το επιθήλιο και ενεργοποιεί πολλαπλά φλεγμονώδη μονοπάτια — αποτελεί τον πιο «upstream» στόχο
Με το να παρεμβαίνουν στους παραπάνω ανοσολογικούς μηχανισμούς, οι βιολογικοί παράγοντες περιορίζουν την αντίστοιχη φλεγμονή. Αυτό συνεπάγεται την ελάττωση των πολυπόδων και τον περιορισμό των συμπτωμάτων του ασθενούς, όπως το μπούκωμα και η απώλεια όσφρησης.
Εγκεκριμένοι βιολογικοί παράγοντες για ρινικούς πολύποδες
| Βιολογικοί παράγοντες σε CRSwNP Εγκεκριμένα μονοκλωνικά αντισώματα — FDA & EMA | |||
|---|---|---|---|
| Φάρμακο | Στόχος | Μελέτη φάσης 3 | Βασικά αποτελέσματα |
| Dupilumab (Dupixent) | Anti-IL-4Rα → αναστολή IL-4 & IL-13 | LIBERTY NP SINUS-24/52 (n=724) | Μείωση NPS −1,80 έως −2,06 · βελτίωση ανοσμίας · μείωση χειρουργείων |
| Omalizumab (Xolair) | Anti-IgE | POLYP 1 & 2 (n=265) | Μείωση NPS −0,90 έως −1,08 · βελτίωση ρινικής συμφόρησης · βελτίωση SNOT-22 |
| Mepolizumab (Nucala) | Anti-IL-5 | SYNAPSE (n=407) | Μείωση NPS −0,73 · μείωση ρινικής συμφόρησης · 30% λιγότερα χειρουργεία |
| Tezepelumab (Tezspire) | Anti-TSLP | WAYPOINT (n=408) | Μείωση NPS −2,07 · μείωση χειρουργείων κατά 98% · μείωση κορτιζόνης κατά 88% |
Στην παρούσα φάση υπάρχουν τέσσερα εγκεκριμένα μονοκλωνικά αντισώματα για τη θεραπεία ασθενών με σοβαρή χρόνια ρινοκολπίτιδα και ρινικούς πολύποδες. Ας δούμε το καθένα αναλυτικά.
Omalizumab (Xolair) και ρινικοί πολύποδες
Η ομαλιζουμάμπη δρα δεσμεύοντας την κυκλοφορούσα ανοσοσφαιρίνη Ε (IgE), η οποία έχει σημαντικό ρόλο στην αλλεργική φλεγμονή. Η δεσμευμένη από την ομαλιζουμάμπη IgE αδυνατεί να συνδεθεί σε ειδικούς υποδοχείς των μαστοκυττάρων και των βασεοφίλων. Έτσι η ομαλιζουμάμπη μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της φλεγμονής στη μύτη και στους παραρρίνιους κόλπους και, σε ορισμένους ασθενείς, να συμβάλει στη συρρίκνωση των ρινικών πολυπόδων
“Η IgE παίζει σημαντικό ρόλο σε αρκετές περιπτώσεις αλλεργικών ασθενών με ρινικούς πολύποδες”
Δύο κλινικές μελέτες φάσης 3 (POLYP 1 και POLYP 2) σε συνολικά 265 ασθενείς κατέδειξαν την αποτελεσματικότητα της ομαλιζουμάμπης. Στην εβδομάδα 24, η μέση μεταβολή στο σκορ ρινικών πολυπόδων (NPS) ήταν −1,08 vs +0,06 (εικονικό φάρμακο) στη POLYP 1 (P μικρότερο από 0,0001). Ειδικότερα παρατηρήθηκαν:
- ελάττωση μεγέθους ρινικών πολυπόδων
- βελτίωση ρινικής συμφόρησης
- περιορισμός της ανάγκης για λήψη κορτικοστεροειδών
- βελτίωση της ποιότητας ζωής (SNOT-22)
Οι ρινικοί πολύποδες δεν είναι το μοναδικό νόσημα όπου χρησιμοποιείται το omalizumab. Άλλες ενδείξεις είναι σε ασθενείς με αλλεργικό άσθμα, σε ασθενείς με χρόνια αυθόρμητη κνίδωση (ΧΑΚ) και πρόσφατα σε ασθενείς με τροφική αλλεργία (έγκριση FDA).
Mepolizumab (Nucala) και ρινικοί πολύποδες
Η μεπολιζουμάμπη είναι ένα μονοκλωνικό αντίσωμα που δρα στοχεύοντας την ιντερλευκίνη-5 (IL-5). Η ιντερλευκίνη 5 έχει ένα σημαντικό ρόλο στην παραγωγή και ενεργοποίηση των ηωσινοφίλων, τα οποία είναι τα βασικά κύτταρα της ηωσινοφιλικής φλεγμονής. Με τη δράση της, η μεπολιζουμάμπη ελαττώνει τα ηωσινόφιλα που υπάρχουν στο αίμα και τους ιστούς.
“Η ηωσινοφιλική φλεγμονή είναι συχνά υπεύθυνη για την εμφάνιση των ρινικών πολυπόδων”
Στη μελέτη SYNAPSE (φάσης 3), 407 ασθενείς τυχαιοποιήθηκαν σε mepolizumab 100 mg υποδορίως ή εικονικό φάρμακο. Στην εβδομάδα 52, η μεπολιζουμάμπη παρουσίασε σημαντική βελτίωση στα συμπρωτεύοντα καταληκτικά σημεία — σκορ ρινικών πολυπόδων (P μικρότερο από 0,0001) και ρινική απόφραξη (P μικρότερο από 0,0001). Ειδικότερα:
- μείωση ρινικής συμφόρησης
- ελάττωση του μεγέθους των πολυπόδων
- περιορισμός ανάγκης λήψης κορτικοστεροειδών από το στόμα
- βελτίωση ποιότητας ζωής
- ελάττωση της πιθανότητας να χρειαστεί χειρουργείο για τους ρινικούς πολύποδες (30% λιγότεροι ασθενείς χειρουργήθηκαν)
Το mepolizumab έχει επίσης εγκριθεί και χρησιμοποιείται σε ασθενείς με σοβαρό ηωσινοφιλικό άσθμα, με ηωσινοφιλική κοκκιωμάτωση με πολυαγγειΐτιδα (EGPA) και σε ασθενείς με υπερηωσινοφιλικό σύνδρομο (HES).
Dupilumab (Dupixent) σε ρινικούς πολύποδες
To ντουπίλουμαμπ είναι ένα μονοκλωνικό αντίσωμα το οποίο στοχεύει την α υποομάδα του υποδοχέα της ιντερλευκίνης 4 (anti-IL-4Rα), με αποτέλεσμα να παρεμβαίνει στη δράση τόσο της ιντερλευκίνης 4 (IL-4), όσο και της 13 (IL-13). Οι δύο αυτές ιντερλευκίνες έχουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση και ενίσχυση της τύπου 2 φλεγμονής στους ασθενείς με ρινικούς πολύποδες.
“Οι ρινικοί πολύποδες συχνά παρουσιάζουν τύπου 2 φλεγμονή”
Συνοπτικά, η τύπου 2 φλεγμονή (type 2 inflammation) χαρακτηρίζεται από τη δράση των κυτταροκινών IL-4, IL-5 και IL-13, καθώς και την ενεργοποίηση Th2 λεμφοκυττάρων, ηωσινόφιλων και μαστοκυττάρων.
Στις μελέτες LIBERTY NP SINUS-24 και LIBERTY NP SINUS-52 (φάσης 3, συνολικά 724 ασθενείς), το dupilumab έδειξε σημαντική υπεροχή έναντι του εικονικού φαρμάκου σε όλα τα καταληκτικά σημεία. Η μέση μεταβολή στο NPS ήταν −2,06 στη SINUS-24 και −1,80 στη SINUS-52 (P μικρότερο από 0,0001 και στις δύο). Ειδικότερα, οι ασθενείς που έλαβαν dupilumab εμφάνισαν:
- ελάττωση της ρινικής συμφόρησης
- μείωση του μεγέθους των πολυπόδων
- σημαντική βελτίωση της ανοσμίας
- ελάττωση της ανάγκης για χειρουργείο ή κορτικοστεροειδή από το στόμα
- βελτίωση της ποιότητας ζωής
Το dupilumab έχει επίσης εγκριθεί και χρησιμοποιείται σε ασθενείς με ατοπική δερματίτιδα, με σοβαρό άσθμα με τύπου 2 φλεγμονή και σε ασθενείς με ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα.
Tezepelumab (Tezspire) σε ρινικούς πολύποδες
Η τεζεπελουμάμπη (tezepelumab) είναι το πιο πρόσφατα εγκεκριμένο μονοκλωνικό αντίσωμα για τους ρινικούς πολύποδες (FDA: Οκτώβριος 2025, EMA: Οκτώβριος 2025). Πρόκειται για ένα πρωτοποριακό (first-in-class) μονοκλωνικό αντίσωμα που στοχεύει τη θυμική στρωματική λεμφοποιητίνη (thymic stromal lymphopoietin, TSLP). Η TSLP είναι μια κυτταροκίνη-αλαρμίνη που απελευθερώνεται από το επιθήλιο των αεραγωγών σε απόκριση σε αλλεργιογόνα, ιούς και ρύπους, ενεργοποιώντας πολλαπλά φλεγμονώδη μονοπάτια.
Η τεζεπελουμάμπη δρα στην «κορυφή» του φλεγμονώδους καταρράκτη — πιο «ανάντη» (upstream) από τους υπόλοιπους βιολογικούς στόχους — και μπορεί έτσι να αναστέλλει ταυτόχρονα ηωσινοφιλικά, αλλεργικά και μη-τύπου 2 μονοπάτια φλεγμονής.
“Η τεζεπελουμάμπη είναι ο πρώτος βιολογικός παράγοντας που στοχεύει τη TSLP στην κορυφή του φλεγμονώδους καταρράκτη”
Στη μελέτη φάσης 3 WAYPOINT (δημοσίευση στο New England Journal of Medicine, 2025), 408 ασθενείς με σοβαρή CRSwNP τυχαιοποιήθηκαν σε tezepelumab 210 mg ή εικονικό φάρμακο κάθε 4 εβδομάδες για 52 εβδομάδες. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά:
- μείωση σκορ ρινικών πολυπόδων (NPS): −2,07 (P μικρότερο από 0,001)
- μείωση ρινικής συμφόρησης (NCS): −1,03 (P μικρότερο από 0,001)
- σημαντική βελτίωση της ανοσμίας
- μείωση ανάγκης χειρουργείου κατά 98% (μόνο 0,5% στην ομάδα tezepelumab vs 22% στο εικονικό φάρμακο)
- μείωση ανάγκης συστηματικών κορτικοστεροειδών κατά 88%
Η τεζεπελουμάμπη είναι επίσης εγκεκριμένη για τη θεραπεία του σοβαρού άσθματος ανεξαρτήτως φαινοτύπου, και βρίσκεται σε φάση κλινικής ανάπτυξης για χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) και ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα.
Σε ποιους ασθενείς είναι κατάλληλα τα μονοκλωνικά αντισώματα
Οι βιολογικοί παράγοντες δεν χορηγούνται με το που διαγνωστούν ρινικοί πολύποδες. Όπως συμβαίνει και με τις άλλες ενδείξεις τους, συνηθέστερα αφορούν ασθενείς όπου η θεραπεία είναι δυσκολότερη. Ειδικότερα, οι ασθενείς που είναι οι πλέον κατάλληλοι για να λάβουν θεραπεία με μονοκλωνικά αντισώματα χαρακτηρίζονται από:
- σοβαρότερη νόσο με ελαττωμένη απάντηση στη χορήγηση κορτικοστεροειδών
- ανάγκη για συχνή χρήση κορτικοστεροειδών με συνέπεια παρενέργειες κορτιζόνης
- υποτροπή μετά από χειρουργείο ρινικών πολυπόδων
- συνύπαρξη άλλων νοσημάτων όπως σοβαρό άσθμα ή επιδεινούμενη από ασπιρίνη νόσο του αναπνευστικού (aspirin-exacerbated respiratory disease, AERD)
- φλεγμονή τύπου 2, με υψηλά ηωσινόφιλα ή/και IgE-συναφείς ευαισθητοποιήσεις
“Με τη χρήση βιολογικών παραγόντων ο ασθενής απελευθερώνεται από τις παρενέργειες της συχνής λήψης κορτιζόνης”
Πώς επιλέγεται ο κατάλληλος βιολογικός παράγοντας
Η επιλογή του βιολογικού παράγοντα σε ρινικούς πολύποδες γίνεται εξατομικευμένα, λαμβάνοντας υπόψιν τα χαρακτηριστικά του κάθε ασθενούς. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες EPOS 2020, οι βασικοί παράγοντες που καθορίζουν την επιλογή περιλαμβάνουν:
- Συνυπάρχοντα νοσήματα: ασθενείς με συνυπάρχον σοβαρό ηωσινοφιλικό άσθμα μπορεί να ωφεληθούν ιδιαίτερα από φάρμακα που καλύπτουν και τα δύο νοσήματα (dupilumab, mepolizumab, tezepelumab). Σε ασθενείς με συνυπάρχουσα ατοπική δερματίτιδα μπορεί να προτιμηθεί το dupilumab
- Βιοδείκτες: τα επίπεδα ηωσινοφίλων, η ολική IgE και η ύπαρξη ειδικών ευαισθητοποιήσεων βοηθούν στην κλινική απόφαση
- Τρόπος χορήγησης: ορισμένα φάρμακα χορηγούνται κάθε 2 εβδομάδες (dupilumab), ενώ άλλα κάθε 4 εβδομάδες (omalizumab, mepolizumab, tezepelumab)
- Ανταπόκριση σε θεραπεία: εάν ένας βιολογικός παράγοντας δεν αποδώσει ικανοποιητικά, μπορεί να γίνει αλλαγή σε διαφορετικό μηχανισμό δράσης
Αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι σήμερα δεν έχουν δημοσιευθεί μελέτες που συγκρίνουν απευθείας (head-to-head) τους βιολογικούς παράγοντες μεταξύ τους σε ασθενείς με ρινικούς πολύποδες. Τέτοιες μελέτες βρίσκονται σε εξέλιξη.
“Η επιλογή βιολογικού παράγοντα σε ρινικούς πολύποδες πρέπει να γίνεται εξατομικευμένα”
Περιορισμοί και ανεπιθύμητες δράσεις βιολογικών παραγόντων
Παράλληλα, παρά τα σημαντικά τους πλεονεκτήματα, οι βιολογικοί παράγοντες συνοδεύονται και από περιορισμούς, οι οποίοι θα πρέπει πάντοτε να λαμβάνονται υπόψιν. Τέτοιοι είναι:
- υψηλό κόστος — στη χώρα μας όχι για τον ασθενή, αλλά για το σύστημα υγείας
- ετερογένεια στην ανταπόκριση, καθώς δεν είναι όλοι οι διαθέσιμοι βιολογικοί παράγοντες εξίσου αποτελεσματικοί σε κάθε ασθενή
Οι συχνότερες ανεπιθύμητες αντιδράσεις των βιολογικών παραγόντων στη θεραπεία των ρινικών πολυπόδων είναι:
- ήπιες ενοχλήσεις στο σημείο της έγχυσης που είναι και οι συχνότερες (πόνος, ερυθρότητα ή περιορισμένο οίδημα)
- αίσθημα κόπωσης ή κεφαλαλγία
- σπάνια αντιδράσεις υπερευαισθησίας
“Οι πιθανές ανεπιθύμητες αντιδράσεις είναι διαφορετικές για κάθε βιολογικό παράγοντα”
Οι βιολογικοί παράγοντες αποτελούν θεραπείες αιχμής για τους ασθενείς με σοβαρή χρόνια ρινοκολπίτιδα και ρινικούς πολύποδες. Η πρόσφατη έγκριση της τεζεπελουμάμπης (2025) διευρύνει περαιτέρω τις θεραπευτικές επιλογές, προσφέροντας έναν νέο μηχανισμό δράσης. Στους ασθενείς αυτούς, τα μονοκλωνικά αντισώματα επιτρέπουν μία καλή ποιότητα ζωής, χωρίς τις ανεπιθύμητες δράσεις της συνεχούς χρήσης κορτικοστεροειδών ή τα επαναλαμβανόμενα χειρουργεία. Εάν πάσχετε από χρόνια ρινοκολπίτιδα με ρινικούς πολύποδες, στο αλλεργιολογικό ιατρείο στην Ηλιούπολη μπορούμε να αξιολογήσουμε αν η θεραπεία με βιολογικούς παράγοντες είναι κατάλληλη για εσάς.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια μονοκλωνικά αντισώματα είναι εγκεκριμένα για ρινικούς πολύποδες;
Τέσσερα μονοκλωνικά αντισώματα (βιολογικοί παράγοντες) είναι εγκεκριμένα για τη θεραπεία της σοβαρής χρόνιας ρινοκολπίτιδας με ρινικούς πολύποδες (CRSwNP): dupilumab (Dupixent), omalizumab (Xolair), mepolizumab (Nucala) και tezepelumab (Tezspire). Το καθένα στοχεύει διαφορετικό ανοσολογικό μονοπάτι — IL-4/IL-13, IgE, IL-5 και TSLP αντίστοιχα. Η επιλογή γίνεται εξατομικευμένα, σε συνεργασία με τον αλλεργιολόγο.
Πόσο αποτελεσματικοί είναι οι βιολογικοί παράγοντες σε ρινικούς πολύποδες;
Σύμφωνα με κλινικές μελέτες φάσης 3, όλοι οι εγκεκριμένοι βιολογικοί παράγοντες μειώνουν σημαντικά το μέγεθος των ρινικών πολυπόδων, βελτιώνουν τη ρινική συμφόρηση και την ποιότητα ζωής. Μετα-ανάλυση δεδομένων πραγματικής κλινικής πρακτικής (2025) επιβεβαιώνει ότι η αποτελεσματικότητα στην καθημερινή πράξη είναι ακόμη μεγαλύτερη από αυτή που φάνηκε στις κλινικές μελέτες. Η τεζεπελουμάμπη (Tezspire) στη μελέτη WAYPOINT μείωσε την ανάγκη χειρουργείου κατά 98%.
Ποιες είναι οι παρενέργειες των βιολογικών παραγόντων;
Οι βιολογικοί παράγοντες θεωρούνται γενικά καλά ανεκτοί. Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι ήπιες αντιδράσεις στο σημείο της ένεσης (πόνος, ερυθρότητα), κεφαλαλγία και ρινοφαρυγγίτιδα. Σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις είναι σπάνιες. Τα ποσοστά διακοπής της θεραπείας λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών κυμαίνονται μεταξύ 0,7% και 2,6% ανάλογα με τον βιολογικό παράγοντα.
Πόσο διαρκεί η θεραπεία με βιολογικούς παράγοντες σε ρινικούς πολύποδες;
Η θεραπεία με βιολογικούς παράγοντες σε ρινικούς πολύποδες είναι μακροχρόνια. Τα οφέλη διατηρούνται όσο συνεχίζεται η αγωγή, αλλά μετά τη διακοπή υπάρχει κίνδυνος υποτροπής. Ο βέλτιστος χρόνος θεραπείας δεν έχει ακόμη καθοριστεί πλήρως και αποτελεί αντικείμενο ενεργούς κλινικής έρευνας.
Ποιος ειδικός χορηγεί βιολογικούς παράγοντες σε ρινικούς πολύποδες;
Η αξιολόγηση και η συνταγογράφηση βιολογικών παραγόντων σε ρινικούς πολύποδες γίνεται από ειδικούς αλλεργιολόγους ή ωτορινολαρυγγολόγους. Στο αλλεργιολογικό ιατρείο στην Ηλιούπολη, Αθήνα, μπορείτε να εξεταστείτε και να αξιολογήσουμε μαζί αν είστε υποψήφιος για βιολογική θεραπεία.
